Recept omrekenen naar personen, ook met zout en kruiden

Hoe reken je een recept om naar meer of minder personen?

Reken met een factor: het aantal personen dat je wilt, gedeeld door het aantal waarvoor het recept is geschreven. Met die factor vermenigvuldig je de meeste ingrediënten. Zout, kruiden en hele stuks vragen een eigen aanpak, en pan en kooktijd reken je niet uit. Dat gaat in vijf stappen. De voorbeelden gaan uit van een recept voor 2 personen.

Stap 1: deel het nieuwe aantal door het oude

Staat het recept voor 4 en kook je voor 6, dan is de factor 6 gedeeld door 4, dus 1,5. Kook je voor 3, dan is de factor 0,75.

Stap 2: vermenigvuldig wat gewoon meeschaalt

Gewone ingrediënten in gram of milliliter, zoals groente, vlees, pasta, melk en room, schalen evenredig. Met factor 1,5 wordt 600 g aardappelen dus 900 g, en 250 ml room wordt 375 ml.

Stap 3: tel hele stuks als hele stuks

Wat je kunt tellen, zoals eieren, uien en tenen knoflook, rond je af op hele stuks en waar het kan op halve. Een ui kun je doormidden snijden, een ei niet. Staan er 2 eieren in een recept voor 2, dan zijn dat er 5 voor 5 personen. Voor 3 personen wordt 1 ui 1½ ui.

Stap 4: ga voorzichtig met zout en kruiden

Reken zout en kruiden niet 1 op 1 mee. In Smaquli schalen ze met een macht van 0,85: bij 2,5 keer zoveel mensen gaat het zout 2,18 keer omhoog, niet 2,5 keer. Dan wordt 1 tl zout 2¼ tl in plaats van 2½ tl, want de app rondt af op een kwart theelepel. Wil je het uit je hoofd doen: begin bij twee keer zoveel eters met ongeveer 1,8 keer zoveel zout en proef daarna. Omlaag schalen gaat wel gewoon evenredig.

Stap 5: kijk naar pan, tijd en temperatuur

Een factor rekent hoeveelheden om en geen pannen. Twee keer zoveel in dezelfde pan duurt langer om aan de kook te komen, en een halve portie in een grote pan reduceert sneller. Gaat het om meer dan twee keer zoveel of minder dan de helft, kies dan een andere pan of verdeel het over twee pannen en houd de tijden in de gaten.

Waarom verdubbelen zout en kruiden niet gewoon mee?

Omdat de smaak niet in dezelfde verhouding groeit als de hoeveelheid. Verdubbel je alles, dan is het gerecht al snel te zout of te scherp. Bij 1,5 keer zoveel eters merk je dat nauwelijks, bij een grote pan wel: wie voor 10 kookt met een recept voor 2, komt met 1 tl zout uit op 4 tl en niet op 5 tl. Met chilipeper, kerrie en gedroogde kruiden gaat het net zo. Proef daarom tussendoor, want zout kun je erbij doen en eruit halen niet.

Wat gebeurt er met zout, eieren en een laurierblad?

Elk ingrediënt gedraagt zich anders: eieren worden hele stuks, een laurierblad blijft er één en zout groeit langzamer dan de rest. Kies hieronder het aantal personen en kijk wat er met een paar ingrediënten gebeurt. De tabel eronder laat dezelfde voorbeelden zien, voor een recept voor 2 personen.

Kijk vooral naar de zoutrij. Voor 5 personen is het 2,5 keer zoveel eters, maar het zout wordt 2¼ tl en niet 2½ tl. Bij 400 g gehakt gaat het wel evenredig: 400 g keer 2,5 is 1000 g, en dat schrijft de app op als 1 kg.

Op het recept voor rode curryramen met dumplings zie je elk van deze soorten terug. Kies er een ander aantal personen en kijk wat er verandert.

Hoe reken je een bakvorm of ovenschaal om?

Vergelijk de oppervlakte van de vormen, niet de doorsnede. Een ronde bakvorm van 24 cm is 20 procent breder dan een van 20 cm, maar het bakoppervlak is 44 procent groter: 24 keer 24 gedeeld door 20 keer 20 is 1,44. Een cake voor een vorm van 20 cm heeft in een vorm van 24 cm dus 1,44 keer zoveel beslag nodig om even hoog te worden. Bij een rechthoekige vorm vermenigvuldig je lengte en breedte en deel je de twee oppervlakken op elkaar: een ovenschaal van 20 bij 30 cm heeft 600 cm² bodem, een schaal van 25 bij 35 cm heeft er 875, en dat is bijna anderhalf keer zoveel.

De baktijd volgt de factor niet. Een dunnere laag is eerder klaar en een dikkere laag duurt langer, dus kijk eerder dan het recept zegt. Wil je zien hoe de hoeveelheden van een bakrecept meeschalen, probeer dan bananenbrood.

Wat doet Smaquli met een recept dat je aanpast?

Smaquli rekent het voor je uit, van 1 tot 20 personen. Telbare dingen worden hele stuks en waar het kan halve, dus ½ ui maar geen ½ ei. Zout en kruiden schalen minder hard mee en gram en ml worden mooi afgerond: 1000 g wordt 1 kg. De hoeveelheden in de stappen rekenen mee, dus in de tekst staat het bedrag dat bij jouw aantal hoort.

Bij meer dan twee keer zoveel of minder dan de helft van het oorspronkelijke aantal krijg je een hint over pan en tijden, met een knop om AI de bereiding te laten nalopen. Personen aanpassen is onbeperkt, ook met Gratis. Het nalopen van de bereiding doe je met Gratis vijf keer per maand, samen met het wisselen van ingrediënten. De rest vind je op Personen aanpassen.